Skierowanie na badania lekarskie

Data publikacji: 20.12.2007
AUTOR: ERGO

Czy pracodawca ma obowiązek kierować na badania lekarskie osoby zatrudniane na podstawie umów zlecenia oraz osoby, które prowadzą działalność gospodarczą?

Po nowelizacji art. 304 Kodeksu pracy, obowiązującej od dn. 1.07.2007 r., pracodawcy są zobowiązani do zapewnienia odpowiednich warunków bezpieczeństwa i higieny pracy także osobom prowadzącym działalność gospodarczą. I tak, w obecnym kształcie powołany przepis przewiduje, że wszystkie podmioty, na rzecz których wykonywana jest praca, są zobowiązane do zapewnienia odpowiednich warunków pracy:

• osobom fizycznym wykonującym pracę na podstawie innej niż stosunek pracy w zakładzie lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę;
• osobom prowadzącym w zakładzie pracy lub w miejscu wyznaczonym przez pracodawcę działalność gospodarczą na własny rachunek.

Zakres tych zobowiązań wynika z treści art. 207 § 2 K.p., który stosuje się m.in. do przedsiębiorców niebędących pracodawcami, organizujących pracę wykonywaną przez osoby fizyczne na podstawie innej niż stosunek pracy lub prowadzących na własny rachunek działalność gospodarczą. W przepisie tym nie ma jednak wzmianki o obowiązku przeprowadzania profilaktycznych badań lekarskich.

Jednocześnie w innym znowelizowanym przepisie, czyli w art. 3041 K.p., stwierdzono, że obowiązki wyszczególnione w art. 211 K.p., w zakresie określonym przez pracodawcę lub inny podmiot organizujący pracę, ciążą również na osobach fizycznych wykonujących pracę na podstawie innej niż stosunek pracy w zakładzie pracy lub w innym miejscu wyznaczonymodpowiednio przez pracodawcę bądź inny podmiot organizujący pracę. Oznacza to, że osoby realizujące ustalone czynności na rzecz pracodawcy, np. na podstawie umowy zlecenia, są obowiązane przestrzegać przepisów ustanowionych w art. 211 K.p., przy czym zakres tych zobowiązań wyznacza podmiot zatrudniający. W art. 211 pkt 5 Kodeksu jest mowa o tym, iż pracownik (a w kontekście komentowanego art. 3041 K.p. również m.in. zleceniobiorca) jest obowiązany poddawać się wstępnym, okresowym i kontrolnym oraz innym zaleconym badaniom i stosować się do wskazań lekarskich.

Podsumowując, zleceniobiorcy nie muszą poddawać się badaniom profilaktycznym. Wyjątkiem jest sytuacja, w której pracodawca (lub inny podmiot organizujący pracę) wyraźnie nakłada na zleceniobiorcę taki obowiązek, co wynika z treści art. 3041 w związku z art. 211 pkt 5 K.p.

W omawianym przypadku, odnoszącym się do badań profilaktycznych zleceniobiorców, decyzja należy do pracodawcy. Jeśli uzna on za konieczne przeprowadzenie takich badań, zleceniobiorca powinien im się poddać. Jeżeli jednak pracodawca nie dostrzega takiej potrzeby, to przepisy K.p. pozostawiają mu swobodę wyboru w tym obszarze.

Przedstawione powyżej wyjaśnienia dotyczą zarówno osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych, jak i prowadzących działalność gospodarczą w zakładzie pracy albo innym miejscu wyznaczonym przez pracodawcę lub inny podmiot organizujący pracę.

Podstawa prawna:
Ustawa z dn. 26.06.1974 r. - Kodeks pracy - tekst jedn. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.