Prenumerata a zamknięcie roku obrachunkowego

Data publikacji: 10.12.2007
AUTOR: ERGO

Zbliża się koniec roku obrachunkowego, a wraz z nim w wielu firmach pojawia się dylemat: jak prawidłowo zaksięgować roczną prenumeratę czasopisma.

Problem jest tym większy, że od 1.01.2008 r. stawka VAT na książki i czasopisma specjalistyczne wzrośnie z 0% do 7%. Jedną z konsekwencji będzie wzrost cen tych produktów, a to z kolei może przełożyć się na zmniejszenie - i tak niskiego w Polsce - poziomu czytelnictwa.

Jak prawidłowo zaksięgować roczną prenumeratę czasopisma?

Stosownie do art. 146 ust. 4 ustawy o VAT, przez czasopisma specjalistyczne należy rozumieć wydawnictwa periodyczne oznaczone symbolem ISSN, objęte kodem PKWiU 22.13, PCN 4902 i CN 4902, o tematyce szeroko pojętych zagadnień odnoszących się do działalności kulturalnej i twórczej, edukacyjnej, naukowej i popularnonaukowej, społecznej, zawodowej i metodycznej, regionalnej i lokalnej, a także przeznaczone dla niewidomych i niedowidzących, publikowane nie częściej niż raz w tygodniu w postaci odrębnych zeszytów (numerów) objętych wspólnym tytułem, których zakończenia nie przewiduje się, ukazujące się na ogół w regularnych odstępach czasu w nakładzie nie wyższym niż 15 tys. egzemplarzy, z wyjątkiem:

• periodyków o treści ogólnej, stanowiących podstawowe źródło informacji bieżącej o aktualnych wydarzeniach krajowych i zagranicznych, przeznaczonych dla szerokiego kręgu czytelników;
• publikacji zawierających treści pornograficzne, publikacji zawierających treści nawołujące do nienawiści na tle różnic narodowościowych, etnicznych, rasowych, wyznaniowych albo ze względu na bezwyznaniowość lub znieważające z tych powodów grupę ludności lub poszczególne osoby oraz publikacji propagujących ustroje totalitarne;
• wydawnictw, w których co najmniej 33% powierzchni jest przeznaczona nieodpłatnie lub odpłatnie na ogłoszenia handlowe, reklamy lub teksty reklamowe, w szczególności czasopism informacyjno-reklamowych, reklamowych, folderów i katalogów reklamowych;
• wydawnictw, które zawierają głównie kompletną powieść, opowiadanie lub inne dzieło w formie tekstu ilustrowanego lub nie, albo w formie rysunków opatrzonych opisem lub nie;
• publikacji, w których więcej niż 20% powierzchni jest przeznaczone na krzyżówki, kryptogramy, zagadki oraz inne gry słowne lub rysunkowe;
• publikacji zawierających informacje popularne, w szczególności porady, informacje o znanych i sławnych postaciach z życia publicznego;
• czasopism, na których nie zostanie uwidoczniona wysokość nakładu.

Opłaconą z góry prenumeratę czasopisma trzeba zaewidencjonować, co rozlicza się w czasie za pomocą konta czynnych rozliczeń międzyokresowych kosztów. Takie wydatki ewidencjonuje się za pomocą konta Rozliczenia międzyokresowe kosztów operacyjnych (po stronie Winien). Natomiast odpisów w koszty, np. miesięczne, dokonuje się zapisem: strona Winien Koszty według rodzajów/strona Ma Rozliczenia międzyokresowe kosztów operacyjnych.

Istotne jest to, że koszty prenumerat, które zostaną aktywowane dopiero w kolejnych okresach sprawozdawczych, nie mają odzwierciedlenia w rachunku zysków i strat w okresie, w którym zostały poniesione. W bilansie wykazywane są jako krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe. Rozliczanie kosztów w czasie ma jednak sens tylko wtedy, gdy poniesione koszty stanowią dla danej firmy wartość istotną (poziom istotności indywidualnie określany jest dla każdej spółki), w przeciwnym razie powinny być jednorazowo zaliczane w koszty.

Jak zakwalifikować czasopisma dostarczane drogą online w kontekście podatku VAT?

Dostawy czasopism drogą elektroniczną nie można uznać za usługę transmisji danych i wiadomości. Błędne jest zastosowanie zerowej stawki na podstawie przepisu dotyczącego czasopism specjalistycznych, przyjęto bowiem, że czasopismo elektroniczne nie mieści się w definicji czasopisma specjalistycznego, ponieważ nie występuje tu symbol ISNN oraz pojęcie "zakładu".

Od nowego roku VAT na książki i czasopisma

Kwestie związane z podatkiem od towarów i usług regulowane są w państwach Unii Europejskiej dyrektywą VAT. Polska wynegocjowała z Unią Europejską okres przejściowy dla stosowania preferencyjnej, zerowej stawki VAT na książki i czasopisma specjalistyczne do 31.12.2007 r. Załącznik H do VI Dyrektywy VAT Traktatu Akcesyjnego stanowi, że książki i czasopisma mogą być opodatkowane obniżoną stawką obowiązującą w danym państwie, nie mniejszą niż 5% (w przypadku Polski jest to 7%). Dlatego też od początku 2008 r. najprawdopodobniej będzie obowiązywała stawka 7%, zgodnie z obecnym brzmieniem załącznika nr 3 do ustawy o VAT. Zasady stosowania obniżonej stawki będą zgodne z przepisami Dyrektywy 2006/112/WE, dopuszczającej stosowanie obniżonej stawki VAT na dostawę książek oraz czasopism z wyjątkiem materiałów, które w całości lub w przeważającej mierze służą celom reklamowym.

Na podstawie Traktatu Akcesyjnego, jako odstępstwo od art. 12 (3) (a) VI Dyrektywy, Polska jest uprawniona do stosowania stawki 0% na określone książki i czasopisma specjalistyczne, co znalazło wyraz w art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT(1).

Konsekwencją upływu terminu przewidzianego w ustawie będzie obowiązek stosowania do omawianych książek i czasopism od 1.01.2008 r. przewidzianej dla tego typu towarów 7% stawki VAT. W efekcie należy spodziewać się odpowiedniego wzrostu cen książek i czasopism specjalistycznych, co nie cieszy wydawców, którzy od dłuższego czasu starają się czynnie uczestniczyć w pracach nad przedłużeniem możliwości stosowania zerowej stawki VAT. Polskie Towarzystwo Wydawców Książek 26.03.2007 r. podjęło uchwałę w tym zakresie, wskazując w niej m.in., że za utrzymaniem w Polsce bezterminowo zerowej stawki VAT na książki i czasopisma specjalistyczne przemawia interes społeczny i korzyść dla tzw. konsumentów końcowych(2). Protest przeciwko podwyższeniu VAT na książki i czasopisma specjalistyczne wyraziło także w kwietniu 2007 r. 11 organizacji pozarządowych.

Jednak decyzja za ewentualnym przedłużeniem stosowania zerowej stawki wymagałaby odpowiednich uzgodnień z Komisją Europejską oraz Radą Europy. Warto podkreślić, że zerowy VAT na książki jest ważny nie tylko dla Polski. Niższe stawki tego podatku na sprzedaż książek i czasopism specjalistycznych obowiązują również w innych krajach Wspólnoty, np. 3% stawka obowiązuje w Luksemburgu, 4% stawka - w Grecji i Hiszpanii, 0% stawka - w Wielkiej Brytanii i Irlandii(3). Opierając się na doświadczeniach innych krajów, można oczekiwać, że wprowadzenie od stycznia 2008 r. 7% stawki podatku VAT spowoduje sięgające nawet do 10% podwyższenie ceny książek, a w konsekwencji dalsze obniżenie poziomu czytelnictwa.
 

<sup>1. Art. 146 ust. 1 pkt 3 do dnia 31.12.2007 r. stawkę podatku 0% stosuje się do:
a) dostaw w kraju i wewnątrzwspólnotowego nabycia:
- książek (PKWiU ex 22.11), z wyłączeniem książek adresowych o zasięgu krajowym, regionalnym i lokalnym, książek telefonicznych, teleksów i telefaksów (PKWiU 22.11.20-60.10), nut, map i ulotek, oznaczonych stosowanymi na podstawie odrębnych przepisów symbolami ISBN,
- czasopism specjalistycznych,
b) importu:
- drukowanych książek i broszur (ex PCN 4901), (ex CN 4901), oznaczonych stosowanymi na podstawie odrębnych przepisów symbolami ISBN,
- czasopism specjalistycznych.
2. Uchwała Zarządu Głównego PTWK z 26.03.2007 r. w dotycząca ustawy o stawce 0% VAT na książki i czasopisma specjalistyczne (www.wydawca.com.pl)
3. Różnorodność stosowania stawek VAT w krajach Unii Europejskiej wynika z zapisów art. 110 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dn. 28.11.2006 r.</sup>

^{Podstawa prawna:
Ustawa z dn. 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług - Dz.U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.}