Pierwsza praca i prawo do urlopu

Data publikacji: 10.12.2007
AUTOR: ERGO

Czy pracownik podejmujący swoją pierwszą pracę w 2007 r. na czas określony, tj. od 13.08.2007 do 31.10.2007 r. i dalej od 01.11.2007 do 31.12.2010 r., z wymiarem urlopu 20 dni, nabywa prawo do pierwszego urlopu z dniem 12.09.2007 r. (po przepracowanym pierwszym miesiącu) i przysługuje mu w 2007 r. urlop za 4 miesiące, tj. 7 dni?

Art. 153 Kodeksu pracy(1) mówi o „Podjęciu pracy po raz pierwszy” Oznacza to, że osoba, która rozpoczęła swoją pierwszą w życiu pracę, nabywa prawo do urlopu cząstkowego z upływem pierwszego miesiąca i urlop ten zwiększa się wraz z każdym następnym miesiącem, aż do końca roku kalendarzowego. Jeżeli po 1 stycznia wspomniana osoba nadal będzie pozostawała w stosunku zatrudnienia, prawo do urlopu nabędzie już na tych samych zasadach, co pracownicy z dłuższym stażem.

Warto też zwrócić uwagę na brzmienie art. 1541 K.p., który mówi o zaliczaniu do stażu pracy okresów poprzedniego zatrudnienia. W omawianym przypadku może to mieć jedynie tę konsekwencję, że jeżeli osoba podjęła swoją pierwszą pracę i wykonywała ją tylko przez dwa tygodnie, a następnie została zatrudniona u innego pracodawcy, to prawo do pierwszego urlopu nabędzie już po dwóch tygodniach pracy u niego(2).

Posługując się terminem „miesiąca” przy ustalaniu prawa do pierwszego urlopu, wobec braku odpowiedniego unormowania w Kodeksie pracy należy brać pod uwagę art. 114 K.c.(3). Stanowi on, że jeżeli termin jest oznaczony w miesiącach (a ciągłość terminu nie jest wymagana,) miesiąc liczy się za dni trzydzieści.

Istotne jest, że w tym przypadku prawo do urlopu pracownik nabywa „od dołu”, tj. z każdym następnym miesiącem przybywa mu prawo do 1/12 wymiaru urlopu, jaki przysługiwał mu będzie po przepracowaniu roku. Nie może więc po upływie jednego miesiąca zażądać akonto następnych miesięcy, które zostały mu do końca roku, większej liczby dni wolnych. Może je jednak wykorzystać łącznie po przepracowaniu odpowiedniej liczby miesięcy.

Należy również zwrócić uwagę, że nie mają tu zastosowania przepisy art. 1552a oraz 1553 K.p., mówiące o zaokrąglaniu w górę niepełnych miesięcy pracy i dni urlopowych. W omawianym przypadku przy wyliczaniu wymiaru urlopu pod uwagę będzie brany tylko okres od 13.08.2007 r. do 12.12.2007 r., a za okres od 13.12.2007 r. do 31.12.2007 r. nie będzie przysługiwało prawo do urlopu wypoczynkowego.

Reasumując: pracownikowi do końca roku kalendarzowego, w którym podjął pierwszą pracę, będzie przysługiwać taka ilość dni wolnych, jaka wynika z ilości przepracowanych pełnych miesięcy (tj. zasada „zaokrąglania w górę” nie ma tu zastosowania), podzielonych przez 12 miesięcy w roku oraz pomnożonych przez wysokość urlopu przysługującego po przepracowaniu roku (w tym przypadku 20 dni). Łącznie będzie jednak mógł je wykorzystać dopiero po 12.12.2007 r. (art. 153 Kodeksu pracy). Prawo do 20 dni urlopu udzielanych „z góry” pracownik nabędzie dopiero w nowym roku kalendarzowym. Od dnia 1.01.2008 r. będą miały do niego zastosowanie takie same zasady udzielania urlopu, jak w przypadku pracowników z dłuższym stażem.

^{Podstawa prawna:
(1) Ustawa z dn. 26.06.1974 r. "Kodeks pracy" tekst jedn. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 141 z późn. zm.
(2) M Gersdorf, K.Rączka, J.Skoczyński "Kodeks pracy. Komentarz" - Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2007.
(3) Ustawa z dn. 23.04.1964 r. "Kodeks cywilny" Dz.U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.}