Wynagrodzenie pracowników młodocianych

Data publikacji: 20.11.2007
AUTOR: ERGO

Od września tego roku zatrudniam w swoim zakładzie pracownika młodocianego. W jaki sposób mam obliczyć wysokość jego składki na ubezpieczenie społeczne i jaki jest wymiar podstawowy tej składki? Czy mogę starać się o dofinansowanie kosztów zatrudnienia takiego pracownika?

Młodociani pracownicy, według Kodeksu pracy, to młodzież w wieku 16-18 lat, podlegająca (zgodnie z ustawą o systemie oświaty) obowiązkowi szkolnemu lub obowiązkowi nauki. Przygotowanie zawodowe u pracodawcy jest sposobem realizacji tego obowiązku, jeśli odbywa się przez naukę zawodu lub przyuczenie do wykonywania określonej pracy.

Kwoty wynagrodzeń pracowników młodocianych (uczniów), określone w oparciu o przeciętne wynagrodzenie, to kwoty minimalne. Pracodawca może wypłacać uczniom wynagrodzenie wyższe - czy to w postaci wyższego wynagrodzenia zasadniczego, czy też w formie premii uznaniowej za wyniki pracy lub wyniki w nauce.

W związku z ogłoszeniem kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w II kwartale 2007 r., które wyniosło 2644,34 zł (Komunikat Prezesa GUS z dn. 09.08.2007 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w pierwszym kwartale 2007 r.(1)), zmianie uległy stawki minimalnego wynagrodzenia za pracę pracowników młodocianych. Wynagrodzenie to, regulowane rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagradzania(2), równe jest odpowiednio:

• nie mniej niż 4% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia - w 1 roku nauki;
• nie mniej niż 5% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia - w 2 roku nauki;
• nie mniej niż 6% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia - w 3 roku nauki.

Zgodnie z powyższym, w okresie od 01.09.2007 r. do 30.11.2007 r. kwoty minimalnego wynagrodzenia pracownika młodocianego wynoszą odpowiednio:

• w 1 roku nauki 105,77 zł;
• w 2 roku nauki 132,22 zł;
• w 3 roku nauki 158,66 zł.

Ponadto, według przepisów cytowanego rozporządzenia, młodocianemu odbywającemu przyuczenie do wykonywania określonej pracy przysługuje nie mniej niż 4% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. Zaznaczyć należy, że minimalną podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracowników młodocianych stanowi faktyczne wynagrodzenie, nie niższe jednak niż podane wyżej kwoty.

Minimalne kwoty składek na ubezpieczenia społeczne pracowników młodocianych (obowiązuje od 01.09.2007 r. do 30.11.2007 r.).

W tabeli nie podano kwoty składki ubezpieczenia wypadkowego, gdyż jej wysokość zależy od liczby osób zatrudnionych w danym przedsiębiorstwie oraz posiadania wpisu do REGON, a także typu prowadzonej działalności. Zaznaczyć należy, że stopa procentowa składki na ubezpieczenie wypadkowe wynosi od 0,67% do 3,6% - zgodnie z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej zmieniającym rozporządzenie w sprawie różnicowania stopy procentowej składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zależności od zagrożeń zawodowych i ich skutków(3).

W dniu 15.05.2007 r. weszło w życie rozporządzenie MPiPS w sprawie refundowania ze środków Funduszu Pracy wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom(4). Zgodnie z ustawą z dn. 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy(5), Ochotnicze Hufce Pracy mogą dokonywać zwrotu kosztów poniesionych przez pracodawcę na wynagrodzenia i składki na ubezpieczenia społeczne młodocianych pracowników zatrudnionych na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego.

Z refundacji może skorzystać wyłącznie:

• pracodawca, osoba prowadząca zakład pracy w imieniu pracodawcy lub osoba zatrudniona u pracodawcy, spełniająca warunki do prowadzenia przygotowania zawodowego w zakresie wymagań zawodowych i pedagogicznych, określonych w przepisach regulujących odbywanie przygotowania zawodowego, wydanych na podstawie Kodeksu pracy;
• pracodawca, który zatrudnia młodocianych w zawodach określonych w wykazie zawodów, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 15 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy;
• pracodawca, który w okresie roku poprzedzającego dzień złożenia wniosku nie został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za naruszenie przepisów ustawy.

Wniosek o zawarcie umowy o refundację należy złożyć w Centrum Edukacji i Pracy Młodzieży OHP właściwym ze względu na miejsce odbywania przez młodocianego przygotowania zawodowego, w terminie do 15 listopada każdego roku (nie dotyczy młodocianych, którzy nie dokształcają się w formach szkolnych,i których wnioski można składać w innych terminach). Pracodawca składa go samodzielnie lub za pośrednictwem organizacji zrzeszającej pracodawców, a Centrum Edukacji sporządza opinię do wniosku o zawarcie umowy i przekazuje do właściwego OHP. Właściwe OHP w terminie 30 dni musi powiadomić pracodawcę o sposobie rozpatrzenia wniosku i jeśli zostanie on rozpatrzony pozytywnie, OHP zawiera z pracodawcą umowę o refundację.

Zgodnie z art. 70b ustawy o systemie oświaty z dnia 7.09.1991 r.(6), pracodawcy, który zawarł z młodocianym pracownikiem umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia w wysokości:
* w przypadku nauki zawodu:
- 4587 zł - przy okresie kształcenia wynoszącym 24 miesiące;
- 7645 zł - przy okresie kształcenia wynoszącym 36 miesięcy;
* w przypadku przyuczenia do wykonywania określonej pracy - 240 zł za każdy pełny miesiąc kształcenia.

Począwszy od 1.01.2005 r. wyżej wymienione kwoty podlegają waloryzacji wskaźnikiem cen towarów i usług ogółem, jeżeli wskaźnik(7) ten w okresie od roku kalendarzowego, w którym przeprowadzona była ostatnio waloryzacja, wynosi co najmniej 105%. Pracodawca składa do urzędu gminy lub miasta (właściwego ze względu na miejsce zamieszkania młodocianego pracownika) wniosek o dofinansowanie, w terminie trzech miesięcy od ukończenia przez młodocianego przygotowania zawodowego, dołączając potwierdzone z oryginałem kopie następujących dokumentów:

• potwierdzające posiadane kwalifikacje do prowadzenia kształcenia zawodowego młodocianych pracowników przez pracodawcę lub osobę prowadzącą zakład w imieniu pracodawcy, albo osobę zatrudnioną u pracodawcy na umowę o pracę;
• dokument potwierdzający zatrudnienie osoby prowadzącej w imieniu pracodawcy szkolenie;
• umowa o pracę z młodocianym pracownikiem w celu przygotowania zawodowego;
• dokumenty potwierdzające krótszy okres szkolenia w przypadku zmiany umowy,
• dokument potwierdzający datę złożenia egzaminu zawodowego przez młodocianego pracownika z wynikiem pozytywnym;
• zaświadczenie z Izby Rzemieślniczej o zakończeniu nauki zawodu przez młodocianego;
• zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej;
• dokument potwierdzający status prawny prowadzonej działalności w przypadku spółek.

Jeżeli umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego została rozwiązana z przyczyn niezależnych od pracodawcy, a młodociany pracownik podjął naukę zawodu na podstawie umowy o pracę w celu przygotowania zawodowego u innego pracodawcy, przysługującą kwotę dofinansowania dzieli się między wszystkich pracodawców, proporcjonalnie do liczby miesięcy prowadzonej przez nich nauki zawodu.

Dofinansowanie nie przysługuje temu pracodawcy, z którym umowa o pracę w celu przygotowania zawodowego została rozwiązana z winy pracodawcy. Dofinansowanie kosztów przygotowania zawodowego młodocianych pracowników odbywa się w ramach dotacji celowej dla gmin i miast na zadania własne z budżetu państwa. Przepisy przejściowe przedłużyły zwolnienie od podatku tego typu dotacji do 31.12.2006 r., a od 2007 r. zwolnienie to zawarto w art. 21 ust. 1 pkt 129 ustawy o podatku od osób fizycznych(8). Tym samym obowiązuje ono nadal. Zwolnione są dotacje, w myśl przepisów o finansach publicznych, otrzymane z budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Do takich należy zaliczyć wyżej wskazane dofinansowanie.

<sup>Podstawa prawna
1. Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dn. 9.08.2007 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w drugim kwartale 2007 r. - M.P. Nr 52, poz. 606.
2. Rozporządzenie Rady Ministrów z dn. 28.05.1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagrodzenia - Dz.U. Nr 60, poz. 278.
3. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dn 6.03.2006 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie różnicowania stopy procentowwej składki na ubezpieczenia społeczne z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zależności od zagrożeń zawodowych i ich skutków - Dz.U. Nr 62, poz. 283.
4. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dn. 26.04.2007 r. w sprawie refundowania ze środków Funduszu Pracy wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom - Dz.U. Nr 77, poz. 518.
5. Ustawa z dn. 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - Dz.U. Nr 99, poz. 1001 z późn. zm.
6. Ustawa z dn. 7.09.1991 r. o systemie oświaty tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.
7. Wskaźnik ten Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłasza w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej Monitor Polski na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
8. Ustawa z dn. 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.</sup>