Starzejące się społeczeństwa problemem dla gospodarki

Data publikacji: 25.11.2011
AUTOR: ERGO / Pracodawcy Rzeczypospolitej Polskiej

Za 20 lat co czwarty obywatel Polski będzie miał więcej niż 65 lat. Według Głównego Urzędu Statystycznego do 2060 r. na 3 osoby pracujące będzie przypadało 2 emerytów; liczba osób powyżej 80. r. ż. wzrośnie cztero - lub pięciokrotnie.

Koszty opieki nad osobami starszymi wzrosną do 1,1 proc. PKB, a łączne koszty w obszarze polityki zdrowotnej i społecznej wyniosą ok. 15 mld euro rocznie.

- Starzenie się społeczeństw to naturalny i nieunikniony skutek wysokiego rozwoju gospodarczego oraz postępu cywilizacyjnego - powiedział, otwierając spotkanie, Prezydent Pracodawców Rzeczypospolitej Polskiej, Andrzej Malinowski, który podkreślał, że w 2010 r. tylko 14 proc. osób miało więcej niż 65 lat. W ciągu zaledwie dwóch dekad wskaźnik ten wzrośnie aż dwukrotnie. – Grozi nam drastyczne obniżenie liczby osób w wieku produkcyjnym - z blisko 26 mln osób w 2010 roku do niespełna 22 mln w 2035 r. - ostrzegał Prezydent Malinowski.

- Starzenie się społeczeństwa będzie miało bezpośrednie skutki finansowe dla systemu finansów publicznych w postaci wzrostu kosztów opieki zdrowotnej i opieki nad ludźmi starszymi. Szacuje się, iż koszty opieki zdrowotnej między 2007 a 2060 r. wzrosną z 4% do 5,4% PKB. Wzrosną również koszty opieki nad osobami starszymi – z 0,4% w 2007 roku do 1,1% w 2060 r. Łączne koszty w obszarze polityki zdrowotnej i społecznej wzrosną o 2,1% PKB do 2060 roku, co równać się będzie nawet ok. 15 mld euro dodatkowych nakładów z budżetu państwa rocznie - powiedział Paweł Gembicki, jeden z autorów raportu, ekspert Pracodawców RP.

Problemy demograficzne i konsekwencje dla gospodarki i całego państwa były tematem kolejnego spotkania w ramach cyklu „Czwartki na Brukselskiej”. Podczas spotkania zaprezentowany został Raport „Starzejące się społeczeństwo jako wyzwanie ekonomiczne dla europejskich gospodarek” przygotowany przez Pracodawców RP oraz Polsko-Amerykańską Izbę Handlową.

Autorzy raportu „Starzejące się społeczeństwo jako wyzwanie ekonomiczne dla europejskich gospodarek” zwracają uwagę przede wszystkim na ekonomiczne konsekwencje zmian demograficznych dla polskiej gospodarki i budżetu państwa. Zgodnie z prognozami GUS liczba osób w wieku 65+ zwiększy się z 5,1 mln w 2010 r. (13% populacji) do 8,35 mln w 2035 r. (23% populacji). A przy tym relacja osób pracujących i niepracujących ulegnie radykalnemu pogorszeniu. Jeśli w 2007 roku na 1000 osób w wieku produkcyjnym przypadały średnio 553 osoby w wieku nieprodukcyjnym, to w 2035 r. liczba ta wynosić będzie 736, a w 2060 r. już 1070. Tak znaczne obniżenie proporcji będzie miało poważne skutki dla wzrostu gospodarczego. Prognozy Komisji Europejskiej zakładają obniżenie tempa wzrostu gospodarczego, m.in. właśnie jako skutek kryzysu demograficznego, z poziomu ok. 6% w 2007 roku do 1-2,5% po roku 2020.

- Problem starzejącego się społeczeństwa to najważniejszy problem współczesnych cywilizacji o wysokim stopniu rozwoju. W Polsce zagadnienie to ma szczególny wymiar. Demograficzne tendencje wydłużania życia, pojawiające się wskutek tego nowe problemy zdrowotne, głównie przewlekłe choroby niezakaźne, w połączeniu z ekonomicznymi aspektami nie tylko zdrowia, lecz całej ekonomiki – to nowe, nieznane do tej pory zagrożenia i wynikające z nich wyzwania - tak wnioski z raportu podsumował prof. ndzw. dr hab. med. Bolesław Samoliński.

W łagodzeniu problemów związanych ze starzejącym się społeczeństwem pełnić może postęp naukowy i technologiczny w medycynie. Zdrowe społeczeństwo jest warunkiem koniecznym, choć nie wystarczającym dla zdrowej gospodarki, a innowacyjne metody terapeutyczne pozwalają znacznie ograniczyć koszty związane z hospitalizacją czy niezdolnością do pracy. - Nie ulega wątpliwości, że pieniądze wydane na innowacyjny przemysł farmaceutyczny, na nowe leki, które w znaczący sposób będą poprawiały zdrowotność społeczeństwa, to pieniądze zainwestowane w rozwój gospodarczy. A ten, w prostej linii, będzie się przekładał na większe możliwości łagodzenia negatywnych trendów demograficznych. Mówimy o tym, gdyż – niestety – te proste wydawałoby się prawdy z ogromnym trudem docierają do tych, do których głównie są adresowane - podkreślał Prezydent Malinowski.

Wzrost kosztów opieki zdrowotnej nad osobami starszymi będzie związany przede wszystkim z upowszechnianiem się m.in. takich chorób jak cukrzyca, choroby nowotworowe oraz choroby układu kostnego, które już dzisiaj stanowią znaczny koszt dla systemu opieki zdrowotnej w Polsce.

Autorzy raportu przekonują, że innowacja i postęp w medycynie to klucz do radzenia sobie z problemem starzejącego się społeczeństwa, ponieważ może on być rozwiązany jedynie poprzez poprawę wskaźników zdrowotnych, w tym poprzez wydłużenie czasu, gdy ludzie pozostają zdrowi i aktywni, dzięki czemu mogą dłużej uczestniczyć w życiu społecznym przy jednoczesnym ograniczeniu kosztów związanych ze zwolnieniami lekarskimi, pobytami w szpitalach, itp. Można to osiągnąć jedynie poprzez postęp w trzech głównych obszarach: prewencji, diagnostyce i leczeniu. Jeżeli już teraz nie będziemy prowadzić systematycznych działań, aby zapewnić, że pacjenci mają dostęp do postępu w medycynie, koszty wzrosną do poziomu, który będzie trudny do opanowania.

W raporcie przytoczono liczne przykłady na to, jak innowacyjne metody terapeutyczne pozwoliły znacznie ograniczyć koszty związane z hospitalizacją oraz niezdolnością do pracy.

W Europie demencja starcza dotyka 5% osób powyżej 65. roku życia. Wskaźnik ten wzrasta do 1/3 wśród osób, które dożywają 90 lat.

Autorzy raportu zwracają uwagę na to, że międzynarodowy, innowacyjny przemysł farmaceutyczny prowadzi obecnie badania nad opracowaniem setek nowych, potencjalnych leków, które będą miały znaczący wkład w zarządzanie problemem starzejącego się społeczeństwa, obok licznych kampanii edukacyjnych, które mają na celu poprawę zrozumienia ważnych obszarów chorobowych, promowanie profilatyki, która umożliwia wczesne postawienie diagnozy i podjęcie odpowiedniego leczenia.

[Źródło: Pracodawcy RP]