Pakiet antykryzysowy zablokuje wzrost bezrobocia?

Data publikacji: 09.08.2011
AUTOR: ERGO / Polska Konfederacja Pracodawców Prywatnych Lewiatan

Polska gospodarka nie pozostaje obojętna na skutki turbulencji gospodarki światowej. Na razie obserwujemy małą dynamikę inwestycji i wzrostu zatrudnienia, ale jesienią przełoży się to na pogorszenie sytuacji na rynku pracy, który jednak mimo wzrostu gospodarczego bliskiego poziomowi 4%, nie odczuwa ożywienia. Nawet środki unijne, w tym zwłaszcza inwestycje infrastrukturalne nie przekładają się na wzrost zatrudnienia. Tylko przedłużenie funkcjonowania instrumentów antykryzysowych może zahamować wzrost bezrobocia – uważa dr Jacek Męcina, ekspert PKPP Lewiatan.

Gorsza niż w ubiegłych latach sytuacja w budownictwie, brak inwestycji i spadek zamówień nie nastrajają pracodawców optymistycznie. - Bieżące potrzeby starają się oni  pokrywać obecnym zatrudnieniem, a nawet przy wzroście zapotrzebowania na pracę wybierają nadgodziny, usługi agencji zatrudnienia lub pracę dorywczą, w tym na czarno, aniżeli inwestycje we wzrost zatrudnienia - uważa dr Jacek Męcina, ekspert PKPP Lewiatan.
Skutkiem tego jest minimalny spadek bezrobocia rejestrowanego w lipcu - zaledwie o 0,1% - do 11,7%.
 
Dodatkowo ograniczenie środków Funduszu Pracy na interwencję na rynku pracy i pomoc bezrobotnym w szczególnie trudnej sytuacji (osoby 50+, z niskimi kwalifikacjami, ale także młodzież) kumuluje problem bezrobocia na lokalnych rynkach pracy. - Bez interwencji na rynku pracy, która jeszcze w ubiegłym roku pozwoliła na aktywizację blisko 700 tys. bezrobotnych i ograniczenie bezrobocia rejestrowanego na koniec roku, stopa bezrobocia może wzrosnąć nawet o ponad 2 punkty procentowe – prognozuje dr Jacek Męcina.

Aby ten scenariusz nie sprawdził się, potrzebne są szybkie działania osłonowe i interwencyjne. - Nie mamy wpływu na sytuację na rynkach światowych, ale podobnie jak w 2009 roku, gdy udało się przyjąć pakiet antykryzysowy, można podjąć działania, które złagodzą skutki spowolnienia i nie dopuszczą do wzrostu bezrobocia, które w polskich warunkach tak trudno potem obniżyć.

W tej sytuacji Lewiatan proponuje wydłużenie po 31 grudnia 2011 r. instrumentów antykryzysowych z ustawy z dnia 1 lipca 2009 r. o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców z późniejszymi zmianami, w której znalazły się rozwiązania z zakresu prawa pracy ewidentnie potrzebne:

• możliwość przedłużenia okresu rozliczeniowego do 12 miesięcy,
• ustalenie indywidualnego czasu pracy pracownika na zasadach ruchomego czasu pracy,
• obniżania wymiaru czasu pracy pracownika, najwięcej do połowy wymiaru czasu pracy i przez okres nie dłuższy niż 6 miesięcy, z gwarancją dodatkowego świadczenia, które ma kompensować w części pracownikowi utracone dochody,

Dodatkowo ustawa przewiduje możliwość korzystania z instrumentów finansowych, które mają wspierać firmy i pracowników w okresie kryzysu. Są to:

• wymieniane wyżej dodatkowe świadczenie z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych dla pracowników, którym został czasowo zmniejszony wymiar czasu pracy, a świadczenie ma kompensować w części pracownikowi utracone dochody,
• wypłaty pracodawcom z Funduszu Pracy w czasie przestoju ekonomicznego środków na dofinansowanie kosztów szkoleń i studiów podyplomowych pracowników oraz na wypłatę stypendiów dla pracowników.

Przedstawione rozwiązania, z wyłączeniem zasad ograniczenia stosowania  umów na czas określony, które w okresie spowolnienia gospodarczego i problemów na rynku pracy nie powinny być dyskutowane, należy zastosować także po 31 grudnia 2011 roku., nawet o kolejne 4 lata, z możliwością skrócenia tego okresu, jeśli w okresie 2 lat sytuacja gospodarcza będzie się stabilizować.

Drugim obszarem działań jest interwencja na rynku pracy poprzez uruchomienie części środków na aktywne formy przeciwdziałania bezrobociu. Dzięki nim można zaktywizować osoby w trudnej sytuacji na rynku pracy, szczególnie w regionach z wysoką stopą bezrobocia. Jeśli podejmiemy proponowane działanie bezrobocie na koniec roku nie powinno przekroczyć 13%  - uważa dr Jacek Męcina z PKPP Lewiatan.

[Źródło: PKPP Lewiatan]