Nowe zasady przedawnienia i odzyskiwania należności składkowych ZUS

Data publikacji: 27.07.2011
AUTOR: ERGO / Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Uwaga przedsiębiorcy! Od 20 lipca poszerzony został katalog przypadków wydłużających bieg terminu przedawnienia w odniesieniu do należności składkowych. Dodatkowo zaczęły obowiązywać nowe zasady dotyczące zwrotu i przedawnienia składek nienależnie opłaconych.

Zmiana przepisów to wynik wejścia w życie Ustawy z 28 kwietnia 2011 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 5.07.2011 r. Nr 138, poz. 808). Zmiany dotyczą art. 24 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zarówno w kwestii przedawnienia należności z tytułu składek dochodzonych przez ZUS, jak i w zakresie odzyskiwania przez płatników należności z tytułu nienależnie opłaconych składek.

W zakresie należności dochodzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych nowelizacja wprowadza szerszy katalog przypadków, które zawieszają bieg przedawnienia. I tak, obok dotychczasowych przypadków, zawieszenie biegu terminu przedawnienia ma zastosowanie w przypadku decyzji ustalających obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek oraz obowiązku opłacania składek na te ubezpieczenia.
Zawieszenie biegnie od dnia wszczęcia postępowania do dnia uprawomocnienia decyzji.

Zmianie ulega także bieg terminu przedawnienia w przypadku śmierci spadkodawcy. Dotychczas ulegał on zawieszeniu od dnia śmierci spadkodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku (nie dłużej niż do dnia, w którym upłynęły 2 lata od śmierci spadkodawcy). Od 20 lipca 2011 r. bieg terminu przedawnienia ulega także zawieszeniu od dnia śmierci spadkodawcy do dnia zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia (nie dłużej niż do dnia, w którym upłynęły 2 lata od śmierci spadkodawcy).

W przypadku postępowania w zakresie zwrotu nienależnie opłaconych składek nowelizacja wprowadza nowy próg kwotowy, od którego uzależniony jest obowiązek informacyjny ZUS. Do 19 lipca Zakład zawiadamiał płatnika składek o kwocie nienależnie opłaconych składek, które mogą być zwrócone, jeżeli kwota ta była wyższa od 5% najniższego wynagrodzenia. Teraz ZUS ma obowiązek wysłać zawiadomienie w przypadku, gdy suma nienależnie opłaconych składek jest wyższa niż koszty upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym (obecnie 8,80 zł). Zlikwidowana została przy tym konieczność wystąpienia z wnioskiem o zwrot nienależnie opłaconych składek w ciągu 7 dni od otrzymania zawiadomienia z ZUS. Płatnika składek nie ograniczają obecnie w tej materii żadne terminy.

Zgodnie z nowymi przepisami, nienależnie opłacone składki ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia otrzymania zawiadomienia o kwocie nienależnie opłaconych składek lub po upływie 10 lat od opłacenia składek, w przypadku gdy ZUS nie zawiadomił o możliwej kwocie zwrotu. Bieg terminu przedawnienia jest zawieszany:

• w przypadku wydania przez Zakład decyzji w sprawie nienależnie opłaconych składek – od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna;
• jeżeli wydanie decyzji w sprawie nienależnie opłaconych składek jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd – do dnia, w którym decyzja innego organu stała się ostateczna lub uprawomocniło się orzeczenie sądu (nie dłużej jednak niż na okres 2 lat);
• od dnia śmierci spadkodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia, nie dłużej jednak niż do dnia, w którym upłynęły 2 lata od śmierci spadkodawcy;
• w przypadku wydania przez Zakład decyzji stwierdzającej brak obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym lub obniżającej podstawę wymiaru składek na te ubezpieczenia – od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna.

Zmienione przepisy stosuje się do wniosków o zwrot nienależnie opłaconych składek złożonych 20 lipca 2011 r. i później, natomiast do wniosków złożonych przed tym terminem zastosowanie mają przepisy dotychczasowe.

[Źródło: ZUS]