Nie będzie NIP-u, będzie PESEL

Data publikacji: 22.11.2010
AUTOR: ERGO / Ministerstwo Finansów

Ministerstwo Finansów przygotowało projekt ustawy o ograniczonym zakresie posługiwania się przez Polaków numerem NIP. Sprawdź, kto będzie musiał posługiwac się nadalem NIP-em, a kto będzie mógł z niego zrezygnować.

Ministerstwo Finansów opublikowało założenia do projektu ustawy o zmianie ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników oraz o zmianie niektórych innych ustaw.

Celem jest usprawnienie, ujednolicenie oraz uproszczenie obowiązujących procedur dotyczących ewidencji i identyfikacji podatników i płatników poprzez:

1) przyjęcie numeru PESEL za identyfikator podatkowy dla osób objętych rejestrem PESEL (z wyłączeniem podatników VAT i prowadzących działalność gospodarczą) i odstąpienie od obowiązku dokonywania zgłoszenia identyfikacyjnego i aktualizacyjnego przez te osoby w zakresie danych, które byłyby uzyskiwane z rejestru PESEL,

2) zmianę trybu nadawania Numeru Identyfikacji Podatkowej (NIP) poprzez odstąpienie od wydawania decyzji admi­nistracyjnej i wykorzystanie współdziałania administracji publicznej,

3) uruchomienie centralnej rejestracji i utworzenie Centralnego Rejestru Podmiotów KEP (CRP KEP) na bazie danych w Krajowej Ewidencji Podatników.

W obecnym stanie prawnym w obszarze ewidencji obserwuje się zdarzenia, które wymagają zmian zmierzających do poprawy sytuacji podatników oraz obsługującej ich administracji. Do takich przypadków należy:

• konieczność wielokrotnego podawania w kontaktach z administracją tych samych danych ewidencyjnych (identyfikacyjnych) przez osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej;
• brak uregulowania elektronicznej wymiany danych między rejestrami publicznymi;
• brak centralnego rejestru podatników i płatników, wykorzystywanego przez administrację podatkową;
• skomplikowana procedura nadawania NIP w drodze decyzji, w postępowaniu prowadzonym w oparciu o przepisy ustawy - Ordynacja podatkowa;
• obowiązek ewidencyjny skutkujący koniecznością dokonywania zgłoszeń identyfikacyjnych i aktualizacyjnych przez wszystkich podatników i płatników;
• związanie terminów zgłoszeń identyfikacyjnych i aktualizacji danych ze składaniem deklaracji na zaliczki (po zmianach w przepisach o podatku dochodowym powyższe spowodowało znaczne i niekorzystne odsunięcie w czasie tych terminów);
• ograniczony dostęp administracji, jak i pozostałych podmiotów uprawnionych, do Krajowej Ewidencji Podatników, zwanej dalej „KEP”;
• objęcie „tajemnicą skarbową” NIP (powyższe rodzi wątpliwości interpretacyjne w przypadku powszechnego stosowania NIP jako identyfikatora w obrocie prawno-podatkowym i gospodarczym lub potrzebą ujawnienia go w rejestrach publicznych i ewidencjach).

W związku z dążeniem do ograniczenia zakresu danych niezbędnych do identyfikacji bądź zmiany sposobu ich pozyskiwania, konieczne jest podjęcie działań zmierzających do usprawnienia, ujednolicenia i uproszczenia systemu ewidencji podatkowej, co zaowocuje odciążeniem osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, objętych rejestrem PESEL, od wielokrotnego podawania danych znanych już administracji oraz otrzymywania numeru NIP w długim i skomplikowanym procesie wydawania decyzji administracyjnej.

Podmiotami, na które będzie oddziaływać ustawa, ze względu na zakres regulacji, są:

• podatnicy, w tym przedsiębiorcy i osoby fizyczne objęte rejestrem PESEL,
• płatnicy podatków,
  − płatnicy składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne,
• minister właściwy do spraw finansów publicznych,
• organy podatkowe (naczelnik urzędu skarbowego, dyrektor izby skarbowej, wójt, burmistrz/prezydent miasta),
• organy prowadzące ewidencję ludności, w tym minister właściwy do spraw wewnętrznych,
• użytkownicy (tj. realizujący zadania ustawowe): minister właściwy do spraw finansów publicznych oraz podległe lub nadzorowane przez niego organy, tj.: Generalny Inspektor Informacji Finansowej, Szef Służby Celnej, naczelnicy urzędów skarbowych, dyrektorzy izb skarbowych, dyrektorzy urzędów kontroli skarbowej, naczelnicy urzędów celnych, dyrektorzy izb celnych,
• podmioty uprawnione do korzystania z danych za pośrednictwem naczelnika urzędu skarbowego lub ministra właściwego do spraw finansów publicznych,
• organy prowadzące ewidencję działalności gospodarczej (organ gminy/minister właściwy do spraw gospodarki),
• organy emerytalne i rentowe będące płatnikami.

[Źródło: Ministerstwo Finansów]