Kończ pracę, emerycie!

Data publikacji: 05.11.2010
AUTOR: ERGO / Kancelaria Prawna M. Szulikowski i Partnerzy

Czy automatyczne rozwiązanie umowy o pracę po osiągnięciu wieku emerytalnego jest zgodne z zakazem dyskryminacji ze względu na wiek?

Dnia 12 października 2010 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej „ETS”) wydał orzeczenie, które stanowi odpowiedź na pytanie zadane przez niemiecki sąd: „czy automatyczne rozwiązanie umowy o pracę po osiągnięciu wieku emerytalnego jest zgodne z zakazem dyskryminacji ze względu na wiek?”

Stan faktyczny, w którym powstało pytanie niemieckiego sądu przedstawiał się następująco: Pani Gisela Rosenbladt wykonywała przez 39 lat w Niemczech prace polegające na sprzątaniu budynków. Automatyczne rozwiązanie jej umowy o pracę, zgodnie z postanowieniami ponadzakładowego układu zbiorowego, nastąpiło z upływem miesiąca, w którym mogła ona ubiegać się o emeryturę, czyli z upływem miesiąca, w trakcie którego ukończyła 65. rok życia. Po ukończeniu przez panią Rosenbladt 65. roku życia, pracodawca powiadomił ją o automatycznym rozwiązaniu jej umowy o pracę. W związku z czym, pani Gisela Rosenbladt wszczęła przed niemieckim sądem pracy postępowanie przeciwko swemu pracodawcy, twierdząc że takie rozwiązanie z nią umowy o pracę stanowi przejaw dyskryminacji ze względu na wiek.

Należy przy tym wskazać, że zgodnie z prawem niemieckim, zakaz dyskryminacji ze względu na wiek może nie znajdować zastosowania do postanowień o automatycznym rozwiązywaniu umów o pracę z uwagi na osiągnięcie przez pracownika wieku emerytalnego. Dodatkowo, stosownie do niemieckich przepisów, prawo do uzgadniania takich postanowień może przysługiwać partnerom społecznym i być wdrożone w drodze układu zbiorowego, co miało miejsce w przypadku pani Rosenbladt.

ETS w wyroku potwierdził, że postanowienie ponadzakładowego układu zbiorowego o automatycznym rozwiązywaniu umów o pracę z uwagi na nabycie uprawnień emerytalnych wprowadza odmienne traktowanie oparte bezpośrednio na kryterium wieku (sprawa C-45/09).

Dodatkowo, ETS zbadał uzasadnienie takiego odmiennego traktowania i uznał, że przepisy zawarte w niemieckim prawie nie wprowadzają obowiązkowego przejścia na emeryturę, a jedynie sposób ustania stosunku pracy ze względu na osiągnięcie wieku emerytalnego, niezależnie od jego wypowiedzenia.

ETS w wyroku wyraził również stanowisko, zgodnie z którym utrzymywanie przez władze i partnerów społecznych państw członkowskich, że takie postanowienia o automatycznym rozwiązywaniu umów o pracę mogą być właściwe i konieczne do osiągnięcia zasługujących na ochronę społecznych celów, jest racjonalne. W tym względzie ETS zauważył, że postanowienie znajdujące zastosowanie względem Pani Rosenbladt nie opiera się wyłącznie na określonym wieku, lecz uwzględnia również okoliczność, że zainteresowani otrzymają rekompensatę finansową w postaci emerytury i nie upoważnia pracodawców do jednostronnego zakończenia stosunku pracy. Wreszcie ETS zauważył, że prawo niemieckie zakazuje odmówienia osobie chcącej kontynuować aktywność zawodową po przekroczeniu wieku emerytalnego zatrudnienia, czy to przez dawnego pracodawcę, czy przez osobę trzecią, z przyczyny związanej z jej wiekiem.

Podsumowując ETS orzekł, że prawo europejskie nie sprzeciwia się postanowieniu o automatycznym rozwiązywaniu umów o pracę z uwagi na osiągnięcie przez pracownika wieku emerytalnego.

Maciej Szulikowski, Aneta Wrona-Kłoczko
M. Szulikowski i Partnerzy Kancelaria Prawna