Komu przysługuje urlop okolicznościowy?

Data publikacji: 10.12.2007
AUTOR: ERGO

Czy pracownikowi przysługuje urlop okolicznościowy na wypadek śmierci babci małżonka? Kodeks pracy podaje, że w przypadku śmierci bliskiego krewnego pracownika można udzielić jednego dnia wolnego. W tym wypadku chodzi jednak o rodzinę męża. Czy można ten przepis interpretować dowolnie, na korzyść pracownika?

Powyższą kwestię regulują przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnienia od pracy(1). Z analizy § 15 wynika, że pracodawca jest obowiązany zwolnić pracownika od pracy w razie:
•    ślubu pracownika, urodzenia się jego dziecka, zgonu i pogrzebu współmałżonka lub jego dziecka, ojca, matki, ojczyma, macochy;
•    ślubu dziecka pracownika, zgonu i pogrzebu jego siostry, brata, teściowej, teścia, babci, dziadka, a także innej osoby pozostającej na utrzymaniu pracownika lub pod jego bezpośrednią opieką.

W pierwszym przypadku pracownik może skorzystać z 2 dni wolnych. W drugim przypadku przysługiwać mu będzie tylko jeden dzień.

Powyższe okoliczności powinny zostać udokumentowane, jednak pracodawca może zwolnić pracownika z tego obowiązku, jeżeli nie ma wątpliwości, że dane zdarzenie rzeczywiście miało miejsce, np. sam brał udział w pogrzebie.

Dokumentami, które potwierdzają fakty wymienione w § 15 rozporządzenia, mogą być np. odpis skróconego aktu urodzenia dziecka, odpis aktu małżeństwa, akt zgonu.

W omawianym przypadku śmierć babci współmałżonka nie stanowi podstawy do udzielenia urlopu okolicznościowego, chyba że osoba ta pozostawała na utrzymaniu pracownika lub pod jego bezpośrednią opieką, co pracownik powinien należycie udokumentować.

Wynagrodzenie za dni wolne udzielone w trybie powołanego wyżej rozporządzenia w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności, ustalane jest na podstawie rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczenia odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w kodeksie pracy(2). W myśl § 5 powołanego rozporządzenia, przy ustalaniu wynagrodzenia za czas zwolnienia od pracy oraz za czas niewykonywania pracy, gdy przepisy przewidują zachowanie przez pracownika prawa do wynagrodzenia, stosuje się zasady obowiązujące przy obliczaniu wynagrodzenia za urlop(3) z tym, że dla zmiennych składników wynagrodzenia wypłacanych za okresy nie dłuższe niż miesiąc, nie ustala się trzymiesięcznej podstawy, lecz bierze pod uwagę wynagrodzenie uzyskane w miesiącu, w którym przypadł okres niewykonywania pracy.

<sup>Podstawa prawna:
1. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dn. 15.05.1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy „Dz.U. Nr 60, poz. 281.
2. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dn. 29.05.1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w kodeksie pracy „Dz.U. Nr 62, poz. 289 z późn. zm.
3. Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dn. 8.01.1997 r. w sprawie szczegółowych zasad udzielania urlopu wypoczynkowego, ustalania i wypłacania wynagrodzenia za czas urlopu oraz ekwiwalentu pieniężnego za urlop „Dz.U. Nr 2, poz. 14 z późn. zm.</sup>