Zaświadczenie o niezaleganiu ze składkami

Data publikacji: 20.11.2007
AUTOR: ERGO

Chcesz złożyć u starosty wniosek o skierowanie absolwenta do odbycia stażu? Zależy ci, aby uzyskać refundację kosztów wyposażenia i doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego, przystąpić do przetargu, dostać kredyt lub dokonać zakupu na raty w systemie sprzedaży ratalnej? Musisz przedstawić zaświadczenie o niezaleganiu z opłacaniem składek na ubezpieczenia społeczne.

Zaświadczenie o niezaleganiu ze składkami na ubezpieczenia społeczne, jak również na ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, wydawane jest na wniosek płatnika składek przez właściwą dla miejsca prowadzenia działalności Terenową Jednostkę Organizacyjną ZUS.

Dla podmiotów, które nie są płatnikami składek w rozumieniu przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, organem właściwym do wydawania zaświadczenia stwierdzającego, że podmiot nie figuruje w Centralnym Rejestrze Płatników, jest właściwa z uwagi na miejsce siedziby Terenowa Jednostka Organizacyjna ZUS lub I Oddział ZUS w Warszawie (gdy podmiot nie ma siedziby w Polsce, np. jest nim firma zagraniczna).

Nie istnieje żadna graniczna kwota, która stanowiąc zadłużenie uzasadniałaby wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w opłacaniu składek.

Dokument wydaje się na drukowanym blankiecie, który jest drukiem ścisłego zarachowania i posiada stosowne zabezpieczenia. Wydawane płatnikowi zaświadczenie oznaczone jest indywidualnym 18-znakowym numerem i powinno być opieczętowane pieczęcią z godłem, pieczątką organu wydającego zaświadczenie oraz imienną pieczątką służbową osoby upoważnionej wraz z jej podpisem.

Co trzeba zrobić, aby otrzymać zaświadczenie?

W celu otrzymania zaświadczenia trzeba złożyć do ZUS stosowny wniosek. Można to zrobić na kilka sposobów. Po pierwsze, istnieje możliwość złożenia go na specjalnym formularzu dostępnym w Terenowej Jednostce ZUS oraz na stronie internetowej www.zus.pl. Oddziały ZUS przyjmują również zwykłe wnioski w formie pisemnej, innej niż formularz urzędowy. Konieczne jest jednak podanie w nim danych identyfikacyjnych płatnika składek, zgodnych ze zgłoszeniem płatnika składek. Można także wypełnić i wysłać wniosek przy pomocy Elektronicznego Urzędu Podawczego. W takim wypadku wymagane jest posiadanie bezpiecznego podpisu elektronicznego.

Wniosek o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu w opłacaniu składek należy złożyć osobiście lub za pośrednictwem osoby trzeciej we właściwej Terenowej Jednostce ZUS lub przesłać listem poleconym na jej adres. Gotowe zaświadczenie można odebrać osobiście lub otrzymać pocztą (zgodnie z dyspozycją określoną we wniosku). Od osoby odbierającej zaświadczenie o niezaleganiu w imieniu płatnika składek wymagane jest imienne upoważnienie do odbioru dokumentu, wystawione przez tego ostatniego.

Jak długo trzeba czekać?

Zaświadczenia o niezaleganiu z opłacaniem składek ZUS wydaje w terminie 7 dni od daty wpływu wniosku. Gdy zachodzą przyczyny uniemożliwiające wydanie takiego zaświadczenia, Terenowa Jednostka Organizacyjna wydaje płatnikowi decyzję o odmowie wydania zaświadczenia.

Co można zrobić, jeżeli ZUS odmówi?

W sprawie tej ostatniej czynności organu rentowego wypowiedział się ostatnio Sąd Najwyższy. Na posiedzeniu w dn. 19.02.2008 r. odpowiedział na pytanie prawne zadane przez sąd apelacyjny, który powziął wątpliwość dotyczącą formy prawnej, w jakiej ZUS rozstrzyga o odmowie wydania zaświadczenia o niezaleganiu z opłatami za składki ubezpieczeniowe. Problem dotyczył tego, czy odmowa wydania przez organ rentowy zaświadczenia o niezaleganiu bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie w przedmiocie zalegania z opłacaniem składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, powinna nastąpić w drodze postanowienia, zgodnie z art. 219 K.p.a., czy też właściwą formą będzie w tym przypadku decyzja. W pierwszym wypadku płatnik miałby bowiem prawo złożenia zażalenia, zaś w drugim przysługiwałoby mu odwołanie do sądu właściwego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych w trybie art. 4779 § 1 i nast. K.p.c.

W związku z powyższym, Sąd Najwyższy wyjaśnił, że odmowa wydania przez ZUS zaświadczenia o niezaleganiu lub zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie w przedmiocie zalegania z opłacaniem składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, następuje w drodze decyzji, od której przysługuje odwołanie do sądu właściwego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (art. 4778 § 1 K.p.c.).

Na prawidłowość takiego rozstrzygnięcia wskazuje art. 83b ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Zdaniem SN, postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń jest jednym z rodzajów autonomicznego postępowania administracyjnego. Dlatego też rozstrzygnięcie o odmowie wydania zaświadczenia nie jest tylko postanowieniem załatwiającym uboczną kwestię, ale rozpatrując problem co do istoty, kończy postępowanie w sprawie.

Z powyższych względów musi więc być sporządzone w formie decyzji. Stronie przysługuje od niej odwołanie, które wnosi się na piśmie do właściwej Terenowej Jednostki ZUS, która decyzję wydała, lub do protokołu sporządzonego przez ten organ, w terminie miesiąca od doręczenia odpisu decyzji. Następnie organ rentowy przekazuje niezwłocznie odwołanie wraz z aktami sprawy do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Ten, jeżeli uzna odwołanie za słuszne, może zmienić zaskarżoną decyzję w całości lub w części i orzec co do istoty sprawy.
 

<sup>Podstawa prawna:
1. Ustawa z dn. 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 z późn. zm.
2. Ustawa z dn. 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.
3. Ustawa z dn. 17.11.1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. z 1964, Nr 43, poz. 296 z późn. zm.
4. Uchwała SN z dn. 19.02.2008 r., sygn. akt II UZP 8/07.</sup>